Oliebollen met bubbelwijn en krentenboomkrentjes

Oliebollen

De perfecte oliebol heeft een dun lichtbruin korstje, is luchtig van binnen en zit vol met gedroogde vruchten.

500 gram bloem7 gram droge gist of 20 gram verse gist, wat lauwwarme melk, 30 gram suiker, 450 ml appelcider, cava of prosecco (de bubbels zijn voor de luchtigheid), 1 ei, 150 gram gedroogde vruchten zoals krenten, rozijnen of ander gedroogd fruit zoals appel of wilde bessen zoals de gedroogde keentjes van het krentenboompje, poedersuiker.

  • Was de gedroogde vruchten en snijd ze zo nodig klein. Laat ze weken in lauwwarm water of bubbeltkeswijn, giet ze af, vang het vocht op (limonade!) en droog ze goed in een schone theedoek of op keukenpapier.
  • Meng de gist met de lauwwarme melk en de suiker en laat de gist even ‘werken’ of tot leven komen.
  • Zeef de bloem en meng dit met het gistmengsel, de cider, het ei, de gesmolten boter en het zout en roer met een garde een glad beslag.
  • Laat dit beslag een uur op een warme plek afgedekt met een schone theedoek rijzen.
  • Meng de vruchten met een garde door het beslag.
  • Laat dit beslag nog een uur op een warme plek afgedekt met een schone theedoek rijzen.
  • Verwarm de olie tot 170-180 graden. Als u geen thermometer heeft doe dan een klein beetje beslag in de hete olie; als de olie gaat sissen dan is het warm genoeg.
  • Doop de lepels of de ijsbolletjestang eerst in de olie. Schep dan balletjes beslag in de hete olie en bak ze 5 minuten. Doe niet teveel oliebollen tegelijk in de olie anders koelt de olie teveel af. Draai het gas na een tijdje iets lager zodat de oliebollen niet verbranden terwijl ze ongaar zijn. Draai de oliebollen na een paar minuten met de lepels om. Bak de oliebollen tot ze gaar maar niet te bruin zijn. Laat de olie eerst weer op temperatuur komen voordat u nieuwe oliebollen gaat bakken.
  • Haal de oliebollen met een schuimspaan uit de olie, laat ze op keukenpapier uitlekken en bestrooi ze met poedersuiker.

Eet ze kort na het bakken als ze lauwwarm zijn. Bewaar het overgebleven beslag in de ijskast en maak elke dag verse oliebollen.

 

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Oud en nieuw Getagd met

Kerstboom opeten

Kerstboom eetbaar

Kerstboom opeten

Is de kerstboom eetbaar? Jazeker! Dennenbomen smaken naar citroen en je kunt er allerlei lekkers van maken zoals lekkere dennengluwijn en ontspannende dennenolie. De indianen kauwen op het hars van naaldbomen als kauwgom. De oude Grieken bewaarden retsinawijnen in aardewerken kruiken met pijnboomhars. Piloten leren in hun opleiding dat ze na een ongeluk in een bos kunnen overleven met vitamine C-rijke dennentopjesthee. Dus waarom zouden wij niet iets met onze kerstboom doen?

Den oogsten

De kerstboom is dus eetbaar mits niet behandeld met brandwerende middelen. Uiteraard! Informeer daarnaar bij uw kerstboomdealer. Ga anders naar het bos om wat takken van de boom te oogsten. De fijnspar is makkelijk te herkennen omdat hij op een kerstboom lijkt. Het is dus geen den maar een spar met naalden die solo of alleen staan (spar-solo). De naalden van echte dennen staan met 2 bij elkaar (den-duo). Pluk wat naalden af en kneus ze tussen de vingers. Een citroengeur is ok. Sabbel er wat op. Een citroensmaak is ok. Schuldig voelen is niet nodig, er staan heeeel veel fijnsparren in het bos en de boom gaat nog sneller groeien als er wordt gesnoeid. Fijnspar, grove den en douglasspar, veel coniferen zijn eetbaar. Maar pas op: de taxusboom is – behalve het zoete vruchtvlees van het rode vruchtje – giftig. Ga niet zomaar wildplukken maar loop eerst eens mee met een wildoogstwandeling.

Eetbare delen

De hele boom is eetbaar: niet alleen de naalden maar ook de jonge dennenappels, het zaad uit de dennenappels, het hars en de binnenbast.  Experimenteer met alle delen van de boom. Jonge lichtgroene dennennaalden geoogst in mei en juni zijn het lekkerst omdat ze zacht en mals zijn en omdat er wat hars aan zit. De oudere naalden smaken ook goed. Gedroogde naalden ontstaan vanzelf als ze een paar dagen (op de verwarming of in de zon) blijven liggen. Gebruik de fijnspar als vervanger van citroen bijvoorbeeld in marinades van vis, kip of vlees voor de barbecue of in stoofschotels.

Dennenwater

Dit is het meest simpele recept. Stop wat (gedroogde) dennennaalden in een kan met water en laat het even trekken op een warme plek. Zeven en drinken. Het water krijgt een lekker fris zure citrussmaak.

Dennenthee en dennentonic

Kook (gedroogde) dennenaalden in water en laat ze een half uurtje trekken. Zeef de thee en zoet het eventueel met honing of suiker. Dit is een heel gezond drankje dat verlichtend werkt bij verkoudheid en hoest. Laat in ieder geval de afzuigkap uit: het hele huis krijgt een rustgevende geur. Dennentonic ontstaat als je de thee laat afkoelen. Drink de dennentonic met wat ijsklontjes op een warme zomerdag.

Dennen glühwein

Kook (gedroogde) dennentopjes in rode wijn met honing naar smaak. Voeg sinaasappel-, appelschillen, rozenbottel of andere fruitsoorten toe. Zelf zoet ik de gluwijn met mispels, lieve-vrouwe-bedstro en nagelkruid voor een extra kruidig-zoete en kaneelachtige smaak. Zeef de glühwein en drink het warm op een koude winterdag.

Dennenzout

Meng gedroogde en in een vijzel fijngemaakte dennennaalden met (zee)zout en laat het trekken. Gebruik dennenzout als citroenvervanger in bijvoorbeeld stoofschotels en bij vis. Dennenzout is ook te gebruiken als badzout en geeft een heerlijke ontspannende geur aan het badwater.

Dennensuiker

Meng gedroogde en in een vijzel fijngemaakte dennennaalden met (druiven)suiker en laat het trekken. Gebruik dennensuiker in limonade en desserts of strooi het op koekjes.

Dennenolie

Meng de dennennaalden met een neutrale olie, laat het een paar weken trekken in een steriele uitgekookte fles en zeef het. Bewaar de olie in een steriele uitgekookte fles op een donkere plaats. De geur van dennenolie werkt heel ontspannend in een bad of bij een massage.

Dennenazijn

Meng de dennennaalden met (gekookte) witte wijn natuurazijn (te herkennen aan een ‘azijnmoeder’) en giet het in een steriele uitgekookte fles. Voeg eventueel andere kruiden toe zoals venkelzaad. Laat een tijdje trekken en zeef het. Gebruik de azijn in combinatie met een goede kwaliteit olie, mosterd en honing voor een dressing.

Dennen-honingmosterd

Voeg gedroogde en in een vijzel fijngemaakte dennennaalden toe aan goede kwaliteit mosterd en honing.

Dennenlikeur

Stop gedroogde dennennaalden in een fles brandenwijn of jenever en suiker naar smaak. Voeg eventueel nog meer bessen en kruiden toe. Laat de likeur trekken en schud de fles af en toe. Na een paar weken is de dennenlikeur al aardig op smaak. Zeef de likeur voor gebruik.

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Kerstmis, Winter, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met ,

Tim (13) en Sarah (9) in het sterrenrestaurant

Librije's ZusjeBij de jaarlijkse uitreiking van de Michelinsterren denk ik altijd terug aan de tijd dat onze kinderen klein waren. We besloten toen een jaar lang niet uit eten te gaan om zo te sparen voor een diner in een 2-sterrenrestaurant. We deden dit niet alleen omdat we graag lekker eten maar  ook om de opmerkingen van onze kinderen ( 13 en 9 jaar) op te tekenen. Dit is hun verslag.

Een dag tevoren: “Ik kan niet wachten….” “De buurvrouw is jaloers.” “Morgen is de grote dag!” “Mogen zwervers ook in het sterrenrestaurant eten?” “Mam, mag ik een haarband in? Dat is wel zo chique!” “Het lijkt me saai…, een eetcafé is gezelliger.”

In het restaurant: “Is dit jou of mijn boter?” “Dit flubbert…” (Makaron van tomaat en jasmijn). “Ik vind die glazen hip.” “Is dit het voorgerecht?” (Lolly van geitenkaas en wortel) “Kan je dit eten?” (Rode biet met oester en rozenblaadjes) “Mmmmm…….” (Tartaar van kreeft met verveine en witte asperge) “Hoe doen ze dat?” (Sint Jakobsmossel met aubergine, grapefruit en hazelnoot) “We worden goed verzorgd hier.” “Mam, ik wil hier later werken.” “Hoe duur is dit eigenlijk?” (Gieters lam met mierikswortel, pandarijst en jus van limoenblad) “Deze vork is mislukt.” “Nee, dat hoort zo.”“Echt? ” “…..” “Woh.…” (Shake van alcoholvrije rum en dragon) “Dít is pas echt lekker!” (Banana Royale met chocoladesaus en vanille-ijs) “Nou mam, ik zit eigenlijk helemaal vol.” “Je wordt hier wel koninklijk behandeld.” (De ober helpt met het aanschuiven van de stoel) “Is er nog iets te eten?” “Ik heb honger.” “Wanneer gaan we weer in een sterrenrestaurant eten?”

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Kinderen, jongeren

Pepernoten met staartpeper

Specerijen voor pepernoten

Deeg: 250 gram tarwebloem, 125 gram bruine basterdsuiker, rietsuiker of 4-5 eetlepels honing, 100 gram ongezouten roomboter, paar eetlepels melk of water.

Specerijenmengsel: 1 eetlepel kaneel, 1 theelepel (staart)peper, 1 theelepel kardemom, 1 theelepel anijs- of karwijzaad, 1 theelepel nootmuskaat en eventueel nog een snufje kruidnagel en gember. 

Zwarte piet is misschien niet helemaal meer van deze tijd, onze geliefde kruid- of pepernootjes zullen altijd hetzelfde blijven. Lekker zoet kruidig en vooral peperig. Het eerste geschreven ‘pepernoten’-recept staat in De Nieuwe Welervarene Utechtsche Keukenmeid uit 1771. Sinds die tijd is er nauwelijks meer iets veranderd aan het recept. Terecht! Reis af naar de dichtstbijzijnde toko en maak zelf het lekkerste kruidenmengsel. Koop in ieder geval geen kant-en-klaar potje met speculaaskruiden, daar zit soms geen echte peper in. Schande! In pepernoten hoort peper te zitten. Een beetje toko heeft zelfs de originele staartpeper die de 18e eeuwse keukenmeiden gebruikten!

Kruidnoten, pepernoten

  • Meng de specerijenpoedertjes. Hele specerijen zijn ook te gebruiken maar die moeten eerst goed fijngemaakt worden in een vijzel.
  • Maak een deeg van de tarwebloem, de suiker of honing (honing heeft een iets minder knapperig effect) en de roomboter en meng het specerijenmengsel door het deeg met een paar eetlepels melk of water. Kneed alles tot een stevige bal. Laat de deegbal eventueel nog een half uurtje in de ijskast rusten.
  • Rol deegballetjes zo groot als een hazelnoot. Leg de balletjes op een bakplaat met bakpapier en druk er zachtjes op zodat de onderkant een beetje plat wordt.
  • Bak de kruid- of pepernoten in een oven van 150 C in ongeveer 15 minuten tot ze lichtbruin zijn. Laat ze afkoelen dan worden ze na een tijdje vanzelf knapperig.

Strooi!

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Kinderen, jongeren, Sinterklaas Getagd met , ,

Sleedoorn (Prunus spinosa) sloe gin

Het is een wonder van de natuur. Vorst maakt zure pruimpjes zoet. Het is november en het heeft al een paar nachten licht gevroren. Het is nu tijd om sleedoorn te plukken. Sleepruimstruiken groeien langs bosranden en in ruigtes en die zijn overal, ook bij jou in de buurt. Ze smaken zuur en wrang en worden pas lekker zoet als ‘de vorst eroverheen is gegaan’. Ook na het drogen gaan ze zoeter smaken. Soms pluk ik ze verdroogd en verschrompeld van de struik ergens in januari. Dan zijn ze op hun best: zoet en kruidig. Van sleedoorns is van alles te maken: jam, moes en sap maar ze zijn ook heel geschikt om likeur van te stoken zoals het Spaanse patxaran of het Oost Europese slivovitsj. Ik maak er een sloe gin van. Sloe gin (sloe is het Engelse woord voor sleedoorn) is een vruchtenlikeur gemaakt door simpelweg de sleepruimen in de gin te doen. Dit heet met een mooi woord maceratiePluk de pruimpjes zoals gezegd na de vorst en droog ze in de oven op 50 C met de ovendeur op een kiertje zodat het vocht kan ontsnappen. Door te drogen krijgen ze nog meer smaak. Koop een fles gin van goede kwaliteit en stop de zoete sleedoorns erin met wat suiker naar smaak. Af en toe schudden. That’s it!

Sleedoorn in november

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Najaar, Winter, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met

Chutney

Appels

Wat te doen met de overvloed aan fruit in de nazomer? Inmaken natuurlijk. Om de winter door te komen en om de buren te trakteren. Stel je hebt een mand appels geraapt na een herfststorm. Wat kan je daar mee doen? Daar kunt je appelchutney van maken. Wassen, schillen, snijden en in de grootste pan stoppen die er in de keuken is te vinden. Water en azijn (goede kwaliteit natuurlijke appelazijn met een ‘azijnmoeder’ er in) erbij tot de appels net onder staan. Suiker erin naar smaak. Verder kan het halve kruidenrekje er doorheen en dat wat er toevallig in het keukenkastje te vinden is zoals verse gember, mosterdzaad, uien, knoflook, rode peper, rozijnen, komijn, kardemom en ga zo maar door. Chutney is immers een eeuwenoude delicatesse uit de Pakistaanse en Indiase keuken waar alles in wordt gedaan dat toevallig voorhanden is. Bovendien moet zo’n keukenkastje af en toe ook eens goed leeg getrokken worden. Proef steeds of de smaak van de chutney lekker is: zoet, zuur, kruidig en pittig.  Ik zelf heb er ook lokale wildpluk in gedaan zoals lieve-vrouwe-bedstro (kaneelsmaak), nagelkruid (kruidnagel-vanillesmaak), waterpeper (pepersmaak) en magnolia (gembersmaak). Deze bijzondere delicatessen laat ik proeven tijdens mijn maandelijkse wildplukwandelingen.

Wildplukken

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Moestuin, Najaar, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:]

Lavas

LavasHet mag dan geen ingrediënt zijn van maggi, het smaakt wel naar maggi. Maar dan maggi met minder zout. Lavas of maggi is gewoon een lekkere kruidige smaakmaker en een natuurlijke smaakversterker Het waren de Romeinen die het plantje tijdens hun veroveringstochten door Europa meenamen naar Nederland. Nu kunnen we er allemaal van genieten. Lavas is eenvoudig te kweken in een kruidentuintje op voedselrijke vochtige grond. Het hele plantje is eetbaar; zowel blad, bloem als zaad geven een lekkere selderijachtige smaak aan bouillon, stoofpotten, sauzen, soepen. Combineer voor een echt smaakbombardement de lavas met wat wilde waterpeper, zevenblad, laurier en rozemarijn.

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Hele jaar, Moestuin

Kweepeer, kwee-appel (Cydonia oblonga)

KweeperenKweeperen, suiker, citroen

Sommige groente- en fruitsoorten zijn vergeten omdat ze gewoon niet zo lekker zijn. Vinden we nu. Dat geldt niet voor de geurige kweepeer of kwee-appel. Deze vergeten fruitsoort is bijzonder lekker. Rauw zijn ze niet eetbaar, maar gekookt zijn ze des te lekkerder.

Pluk de kweeën in oktober als de vrucht makkelijk loslaat. Was het donzen laagje er af en snijd ze in stukken. Kook ze in water, giet ze af, vang het vocht op in een schone pan en kook ze kort met suiker en citroensap naar smaak. Dit is limonade. Kook voor siroop en ijs dit sap met suiker en citroensap naar smaak in tot gewenste dikte. Het is ook mogelijk om in deze siroop wat kweepartjes kort gaar te koken en te gebruiken als stoofkweeën of taartvulling. Doe de kweeperenpasta in een goede passeerzeef (neem er eentje van goede kwaliteit, dat scheelt een hoop stress), vang het op in een schone pan en kook het met suiker en citroensap naar smaak in tot de juiste dikte van jam. Het woord marmelade betekent ‘kweeperenjam’ en komt van de Portugese naam van deze vrucht, marmelo. Bij langer doorkoken ontstaat membrillo, een soort ingekookte zoetzure fruitpasta die erg lekker is bij pittige kaas. Gebruik hiervoor hetzelfde gewicht aan suiker als de vruchtenpasta weegt. Belangrijk: gebruik een pan met een dikke bodem, zet de pan op een laag vuurtje en roer regelmatig om aanbranden te voorkomen. De pasta moet echt inkoken en dat kost tijd. Druppel na een aantal uren wat kweepasta op een bord en kijk of er een lijn te trekken is. Zo ja, dan is de membrillo stijf genoeg en kan deze verder opstijven in een vorm. Laat ook eens wat overgebleven schillen met wat suiker een paar maanden trekken in brandewijn voor een overheerlijke kweeënlikeur. Gebruik de overgebleven, met likeur doordrenkte, kweeschillen als vulling in bonbons. Leuk detail: haal voor het koken wat pectine-rijke pitjes uit de kwee en stop ze in water: een dag later is het gelei.

 

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Moestuin, Najaar, [:nl]Inmaken en conserveren[:] Getagd met , , , ,

Zwarte appelbes

Appelbes

Deze prachtige appelbessen pluk ik elk jaar in de berm van een polderweggetje. Ze zijn te herkennen aan de op appel lijkend kenmerkende onderkant van de besjes en aan de mooie bordeauxrode rode bladeren in de nazomer en herfst. De bessen smaken zuur en wat wrang. Ik ken een Nederlandse likeurstoker in Tsjechië  die er zijn likeur mee op smaak brengt. In Scandinavië, Oost Europa en Rusland maken ze er sap, wijn of confituur van. Er wordt zelfs een natuurlijke kleurstof van gemaakt waar vruchtenyoghurt mee op kleur wordt gebracht. Ik droog ze en gebruik ze als zoetzure smaakmaker in bijvoorbeeld cakjes. Het woord ‘superfood’ zal ik niet snel in de mond nemen maar deze bes is wel heel erg gezond. De besjes staan bol van de flavonoïden,vitamine C en vitamine K.

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Najaar, [:nl]Inmaken en conserveren[:], [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met

Gevulde courgettebloemen

Gevulde courgettebloemen

Courgettebloemen, verse kaas, olijfolie, citroen, pittige bloemen (rucola-, bieslook-, salie-, radijsbloemen, Oost Indische kers) of verse tuinkruiden (bieslook, tuinkers).

Courgettes kweken is erg eenvoudig. Ze kunnen bijna niet mislukken, al zou u het willen. Ze groeien overal, in elke grondsoort en zelfs in potten. Ze zijn decoratief, vergen nauwelijks onderhoud en zijn ook nog eens lekker. Zowel de vrucht als de bloem zijn eetbaar. In de winkel zijn ze niet te koop net zo min als de pittige eetbare bloemen in de kaasvulling. Die groeien ook in de tuin als u kruiden of groenten zoals rucola en radijs laat ‘doorschieten’ of doorgroeien. Mensen zonder moestuin kunnen verse tuinkruiden gebruiken, het liefst die met een beetje ‘pit’ zoals bieslook en tuinkers. Dat is lekker in combinatie met de romige verse kaas. Gebruik verse kaas waar geen andere smaken aan zijn toegevoegd. Oogst courgettebloemen: de mannetjesbloemen zonder vrucht en de vrouwelijke met mini-courgette. Maak verse kaas los met een vork en meng daar olijfolie, citroen en de pittige bloemen door.  Vul de courgettebloemen met het kaasmengsel, leg ze in een ovenschaal, giet er wat olie over en zet het in een hete oven van 200 C totdat de mini-courgette gaar en de kaasvulling gesmolten is.

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Moestuin, Zomer Getagd met , ,