Kruidnoten of pepernoten

Specerijen voor pepernoten

Deeg: 250 gram tarwebloem, 125 gram bruine basterdsuiker, rietsuiker of 4-5 eetlepels honing, 100 gram ongezouten roomboter, paar eetlepels melk of water.

Specerijenmengsel: 1 eetlepel kaneel, 1 theelepel (staart)peper, 1 theelepel kardemom, 1 theelepel anijs- of karwijzaad, 1 theelepel nootmuskaat en eventueel nog een snufje kruidnagel en gember. 

Zwarte piet is misschien niet helemaal meer van deze tijd, onze geliefde kruid- of pepernootjes zullen altijd hetzelfde blijven. Lekker zoet kruidig en vooral peperig. Het eerste geschreven ‘pepernoten’-recept staat in De Nieuwe Welervarene Utechtsche Keukenmeid uit 1771. Sinds die tijd is er nauwelijks meer iets veranderd aan het recept. Terecht! Reis af naar de dichtstbijzijnde toko en maak zelf het lekkerste kruidenmengsel. Koop in ieder geval geen kant-en-klaar potje met speculaaskruiden, daar zit soms geen echte peper in. Schande! In pepernoten hoort peper te zitten. Een beetje toko heeft zelfs de originele staartpeper die de 18e eeuwse keukenmeiden gebruikten!

Kruidnoten, pepernoten

  • Meng de specerijenpoedertjes. Hele specerijen zijn ook te gebruiken maar die moeten eerst goed fijngemaakt worden in een vijzel.
  • Maak een deeg van de tarwebloem, de suiker of honing (honing heeft een iets minder knapperig effect) en de roomboter en meng het specerijenmengsel door het deeg met een paar eetlepels melk of water. Kneed alles tot een stevige bal. Laat de deegbal eventueel nog een half uurtje in de ijskast rusten.
  • Rol deegballetjes zo groot als een hazelnoot. Leg de balletjes op een bakplaat met bakpapier en druk er zachtjes op zodat de onderkant een beetje plat wordt.
  • Bak de kruid- of pepernoten in een oven van 150 C in ongeveer 15 minuten tot ze lichtbruin zijn. Laat ze afkoelen dan worden ze na een tijdje vanzelf knapperig.

Strooi!

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Kinderen, jongeren, Sinterklaas Getagd met , ,

Sleedoorn (Prunus spinosa)

Sloe ginHet is een wonder van de natuur. Vorst maakt zure pruimpjes zoet. Het is november en het heeft al een paar nachten licht gevroren. Het is nu tijd om sleedoorn te plukken. Sleepruimstruiken groeien langs bosranden en in ruigtes en die zijn overal, ook bij jou in de buurt. Ze smaken zuur en wrang en worden pas lekker zoet en kruidig als ‘de vorst eroverheen is gegaan’. Van sleedoorns is van alles te maken: jam, moes en sap maar ze zijn ook heel geschikt om likeur van te stoken zoals het Spaanse patxaran of het Oost Europese slivovitsj. Ik maak er een sloe gin van. Sloe gin (sloe is het Engelse woord voor sleedoorn) is een vruchtenlikeur gemaakt door simpelweg de sleepruimen in de gin te doen. Dit heet met een mooi woord maceratiePluk de pruimpjes zoals gezegd na de vorst en droog ze in de oven op 50 C met de ovendeur op een kiertje zodat het vocht kan ontsnappen. Door te drogen krijgen ze nog meer smaak. Koop een fles gin van goede kwaliteit en stop de zoete sleedoorns erin met wat suiker naar smaak. Af en toe schudden. That’s it!

Sleedoorn

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Najaar, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met

Chutney

Appels

Wat te doen met de overvloed aan fruit in de nazomer? Inmaken natuurlijk. Om de winter door te komen en om de buren te trakteren. Stel je hebt een mand appels geraapt na een herfststorm. Wat kan je daar mee doen? Daar kunt je appelchutney van maken. Wassen, schillen, snijden en in de grootste pan stoppen die er in de keuken is te vinden. Water en azijn (goede kwaliteit natuurlijke appelazijn met een ‘azijnmoeder’ er in) erbij tot de appels net onder staan. Suiker erin naar smaak. Verder kan het halve kruidenrekje er doorheen en dat wat er toevallig in het keukenkastje te vinden is zoals verse gember, mosterdzaad, uien, knoflook, rode peper, rozijnen, komijn, kardemom en ga zo maar door. Chutney is immers een eeuwenoude delicatesse uit de Pakistaanse en Indiase keuken waar alles in wordt gedaan dat toevallig voorhanden is. Bovendien moet zo’n keukenkastje af en toe ook eens goed leeg getrokken worden. Proef steeds of de smaak van de chutney lekker is: zoet, zuur, kruidig en pittig.  Ik zelf heb er ook lokale wildpluk in gedaan zoals lieve-vrouwe-bedstro (kaneelsmaak), nagelkruid (kruidnagel-vanillesmaak), waterpeper (pepersmaak) en magnolia (gembersmaak). Deze bijzondere delicatessen laat ik proeven tijdens mijn maandelijkse wildplukwandelingen.

Wildplukken

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Moestuin, Najaar, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:]

Lavas

LavasHet mag dan geen ingrediënt zijn van maggi, het smaakt wel naar maggi. Maar dan maggi met minder zout. Lavas of maggi is gewoon een lekkere kruidige smaakmaker en een natuurlijke smaakversterker Het waren de Romeinen die het plantje tijdens hun veroveringstochten door Europa meenamen naar Nederland. Nu kunnen we er allemaal van genieten. Lavas is eenvoudig te kweken in een kruidentuintje op voedselrijke vochtige grond. Het hele plantje is eetbaar; zowel blad, bloem als zaad geven een lekkere selderijachtige smaak aan bouillon, stoofpotten, sauzen, soepen. Combineer voor een echt smaakbombardement de lavas met wat wilde waterpeper, zevenblad, laurier en rozemarijn.

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Hele jaar, Moestuin

Kweepeer, kwee-appel (Cydonia oblonga)

KweeperenKweeperen, suiker, citroen

Sommige groente- en fruitsoorten zijn vergeten omdat ze gewoon niet zo lekker zijn. Vinden we nu. Dat geldt niet voor de geurige kweepeer of kwee-appel. Deze vergeten fruitsoort is bijzonder lekker. Rauw zijn ze niet eetbaar, maar gekookt zijn ze des te lekkerder.

Pluk de kweeën in oktober als de vrucht makkelijk loslaat. Was het donzen laagje er af en snijd ze in stukken. Kook ze in water, giet ze af, vang het vocht op in een schone pan en kook ze kort met suiker en citroensap naar smaak. Dit is limonade. Kook voor siroop en ijs dit sap met suiker en citroensap naar smaak in tot gewenste dikte. Het is ook mogelijk om in deze siroop wat kweepartjes kort gaar te koken en te gebruiken als stoofkweeën of taartvulling. Doe de kweeperenpasta in een goede passeerzeef (neem er eentje van goede kwaliteit, dat scheelt een hoop stress), vang het op in een schone pan en kook het met suiker en citroensap naar smaak in tot de juiste dikte van jam. Het woord marmelade betekent ‘kweeperenjam’ en komt van de Portugese naam van deze vrucht, marmelo. Bij langer doorkoken ontstaat membrillo, een soort ingekookte zoetzure fruitpasta die erg lekker is bij pittige kaas. Gebruik hiervoor hetzelfde gewicht aan suiker als de vruchtenpasta weegt. Belangrijk: gebruik een pan met een dikke bodem, zet de pan op een laag vuurtje en roer regelmatig om aanbranden te voorkomen. De pasta moet echt inkoken en dat kost tijd. Druppel na een aantal uren wat kweepasta op een bord en kijk of er een lijn te trekken is. Zo ja, dan is de membrillo stijf genoeg en kan deze verder opstijven in een vorm. Laat ook eens wat overgebleven schillen met wat suiker een paar maanden trekken in brandewijn voor een overheerlijke kweeënlikeur. Gebruik de overgebleven, met likeur doordrenkte, kweeschillen als vulling in bonbons. Leuk detail: haal voor het koken wat pectine-rijke pitjes uit de kwee en stop ze in water: een dag later is het gelei.

 

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Moestuin, Najaar, [:nl]Inmaken en conserveren[:] Getagd met , , , ,

Heidehoning

heidehoning

Pittig zoet, geurig en donkerbruin. Vandaag heb ik heidehoning gekocht bij de imker. De honing zit niet in een potje want het is zo taai dat het moeilijk te slingeren is. De imker zegt dat de raat zelf ook gegeten kan worden; bijenwas is immers een natuurlijk product. En het schijnt ook goed te zijn voor de darmflora, aldus de imker. Zijn Turkse klanten eten de heidehoning compleet met raat en al op het brood. Mij lijkt het een ideaal soort natuurlijke kinderkauwgum. De imker heeft zijn bijenkasten in augustus en september midden op de Larense heide staan. Half september is de heidehoning klaar. Dit jaar is het een goed heidehoningjaar. Dat is wel eens anders geweest. Vorig jaar had de imker geen druppel heidehoning omdat de hei toen door ziekte niet goed tot bloei kwam. Het oogsten van heidehoning is dus ongewis. Daarom is de ‘koning van de honing’ zo duur. Gelukkig heb je er door de ‘pit’ die er in zit niet veel van nodig.

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Najaar, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met ,

Zwarte appelbes

Appelbes

Deze prachtige appelbessen pluk ik elk jaar in de berm van een polderweggetje. Ze zijn te herkennen aan de op appel lijkend kenmerkende onderkant van de besjes en aan de mooie bordeauxrode rode bladeren in de nazomer en herfst. De bessen smaken zuur en wat wrang. Ik ken een Nederlandse likeurstoker in Tsjechië  die er zijn likeur mee op smaak brengt. In Scandinavië, Oost Europa en Rusland maken ze er sap, wijn of confituur van. Er wordt zelfs een natuurlijke kleurstof van gemaakt waar vruchtenyoghurt mee op kleur wordt gebracht. Ik droog ze en gebruik ze als zoetzure smaakmaker in bijvoorbeeld cakjes. Het woord ‘superfood’ zal ik niet snel in de mond nemen maar deze bes is wel heel erg gezond. De besjes staan bol van de flavonoïden,vitamine C en vitamine K.

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Najaar, [:nl]Inmaken en conserveren[:], [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met

Gevulde courgettebloemen

Gevulde courgettebloemen

Courgettebloemen, verse kaas, olijfolie, citroen, pittige bloemen (rucola-, bieslook-, salie-, radijsbloemen, Oost Indische kers) of verse tuinkruiden (bieslook, tuinkers).

Courgettes kweken is erg eenvoudig. Ze kunnen bijna niet mislukken, al zou u het willen. Ze groeien overal, in elke grondsoort en zelfs in potten. Ze zijn decoratief, vergen nauwelijks onderhoud en zijn ook nog eens lekker. Zowel de vrucht als de bloem zijn eetbaar. In de winkel zijn ze niet te koop net zo min als de pittige eetbare bloemen in de kaasvulling. Die groeien ook in de tuin als u kruiden of groenten zoals rucola en radijs laat ‘doorschieten’ of doorgroeien. Mensen zonder moestuin kunnen verse tuinkruiden gebruiken, het liefst die met een beetje ‘pit’ zoals bieslook en tuinkers. Dat is lekker in combinatie met de romige verse kaas. Gebruik verse kaas waar geen andere smaken aan zijn toegevoegd. Oogst courgettebloemen: de mannetjesbloemen zonder vrucht en de vrouwelijke met mini-courgette. Maak verse kaas los met een vork en meng daar olijfolie, citroen en de pittige bloemen door.  Vul de courgettebloemen met het kaasmengsel, leg ze in een ovenschaal, giet er wat olie over en zet het in een hete oven van 200 C totdat de mini-courgette gaar en de kaasvulling gesmolten is.

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Moestuin, Zomer Getagd met , ,

Vlierbloesem

VlierbloesemwaterEen emmer vol vlierbloesem, 1 citroen per 1 liter vlierbloesemwater, druivensuiker naar smaak (vlierbloesemwater) of 500 gram suiker per 1 liter vlierbloesemvocht (vlierbloesemsiroop), 1 eiwit (sorbetijs)

Vlierstruiken groeien overal, in parken, bossen en tuinen. Herkenbaar aan de diep zoete bloemengeur. Verwar de vlierbloesem niet met lijsterbesbloesem; deze lijkt op vlierbloesem maar heeft geen lekkere geur. Pluk de witte vitaminerijke vlierschermen als ze vol stuifmeel zitten. Was ze niet maar haal er zo nodig met de hand wat vliegjes of andere oneffenheden uit.  Hoe meer u plukt hoe sneller de vlier gaat groeien. Vergeet niet wat bloesem te laten hangen voor de vlierbessensiroop in de nazomer!

Vlierbloesemwater, vlierbloesemijs, vlierbloesemsorbet

Eenvoudig te maken door verse vlierbloesem met citroen en (druiven)suiker naar smaak een paar minuten tot een dag in water te laten trekken en daarna te zeven. Het resultaat is een verfrissend voorjaarsdrankje. Hoe langer het staat en hoe meer vlierbloesem er in zit hoe sterker de smaak. Het vlierbloesemwater is een paar dagen houdbaar. Drink het met ijsklontjes of maak er al roerend ijs van in de diepvries. Maak sorbetijs door er een stijfgeklopte eiwit doorheen te roeren.

Vlierbloesemchampagne

Laat het vlierbloesemwater een paar dagen tot uiterlijk een week staan en er ontstaat vlierbloesemchampagne. De suiker in het vlierbloesemwater wordt omgezet in alcohol. en er ontstaan bubbels. Bottel het niet i.v.m. ontploffingsgevaar maar drink het gewoon op en geniet er van!

Vlierbloesemsiroop

Maak vlierbloesemwater in een grote pan met veel vlierschermen maar zonder de suiker. Voeg zoveel water toe tot de schermen net onder staan. Voeg 1 in stukken gesneden citroen per liter water toe. Laat het 24 uur trekken met de deksel op de pan. Zeef het, kook het kort en laat er per liter 1 pond suiker in oplossen. Giet de kokende siroop tot aan de rand van goed afsluitbare steriele flessen die zijn schoongespoeld met kokend water. Ik gebruik ouderwetse lege vruchtensapflessen met schroefdop uit de supermarkt. Sluit de fles goed af met de schroefdop en zet hem omgekeerd op het aanrecht. Zodra de fles weer rechtop staat trekt hij direct of na enige tijdje vacuüm. Dit is te horen aan een soort ‘plop’ geluid. De vlierbloesemsiroop is nu minstens een jaar houdbaar. Drink de siroop met water en ijsklontjes als limonade of doe een scheutje door mousserende witte wijn of Belgisch lambiek bier.

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Voorjaar, Zomer, [:nl]Inmaken en conserveren[:], [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met , , , ,

Zeesla sushi

Zeesla

Zeesla, parelgort, shushirijst (of een andere graansoort), rijstazijn, suiker, zout, wortel, Japanse sojasaus, verse mierikswortel, bamboematje.

We waren bij Neeltje Jans in Zeeland en vonden er zeesla. We schraapten de zeesla van de stenen bij laag water en proefden het. De frisse zeesla was zo als ‘sla’ al erg lekker, maar het plan was om er sushi van te maken omdat de bladeren zo mooi breed en soepel zijn. We namen het mee naar huis, wasten het tot er geen korrel zand meer aan zat, droogden het aan de waslijn en bewaarden het tot de dag dat we er sushi van gingen maken.

Zeeslasushi

Week de zeesla in water. De sla zwelt binnen een paar minuten op, gewend als het is aan eb en vloed. Kook de parelgort zoals het op de verpakking staat aangegeven. Gebruik eventueel het zeesla-weekwater als bouillon voor het kookwater. Maak de gare gort op smaak met rijstazijn, suiker en wat zout naar smaak. Zoek een mooi velletje geweekte zeesla uit en leg het op een bamboematje. Spreid er een dun laagje gort op uit. Leg in het midden een – in de vorm van een lucifer gesneden en in sojasaus gemarineerde – stukje wortel. Rol het velletje op en plak het uiteinde vast met wat water. Eet de sushi van Neeltje met wat Japanse sojasaus en vers geraspte mierikswortel.

Zeesla groeit overal langs de kust op rotsen. Het bevat weinig calorieën en veel eiwitten, vitamines en mineralen.

Varianten als vulling: reepjes rauwe makreel, avocado of lamsoor.

 

 

 

Share...Share on FacebookTweet about this on Twitter
Geplaatst in Hele jaar, Zeeland, [:nl]Wildpluk[:en]Wild harvest[:] Getagd met , ,
rosa-met-nagelkruid-1000px DeWildeKalender_cover.indd

Speciale wilde actie!

Het boek De Wilde Kalender met veel wildpluktips (16,95 euro) en een wildplukwandeling (17,50 euro) van 34,50 voor 25,00 euro

Categorieën

Op de hoogte blijven?

Geef dan je emailadres door:
Naam
Email*